LEEDVERMAAK

De laatste tijd is het mode dat er in de onvolprezen Poseidon oude herinneringen, van nu inmiddels bejaarde zeelieden, worden verhaald.

De "sweet memories" komen, als bewijs van de stijgende leeftijd, weer naar boven.

Nu behoren de jonge zeevarende goden van toen tot de, door de aanstromende jeugdige afgestudeerde socio's, tot doelgroep verheven, grauwe grijze generatie van nu.

Deze doelgroep, van rond de vijftig, wordt door de gesubsidieerde praat-regel-zorg- en zeurgroepen, tot oud en nagenoeg seniel verklaard.

Het enige wat nog door deze jeugdige regelaars verlangd wordt, is dat de grijze generatie de huidige jongeren veelbelovende carrièrezoekers met meer lastig voor de voeten loopt.

Daarvoor hebben zij het volgende bedacht:

Donder ze voortijdig, met een verleidelijk uitkerinkje in het vooruitzicht, en slechts geselecteerd op leeftijd uit hun werk.

Het openbaar vervoer is voor de grijzen slechts toegankelijk in de daluren, weliswaar tegen een gereduceerd tarief bij het tonen van een seniorenkaart.

Men kan zich tegen absolute bodemprijzen laten rond hobbelen in van AC voorziene touringcars, met een in de ziektewet bijklussende door werkdruk bezweken ambtenaar als reisleider, langs de Maria beeldjes in Andalusie of de Apenijnen, als de grijsaards maar zolang mogelijk buiten onze grenzen willen blijven om voor al hier niet in de weg te lopen.

Voor de “low-budget” ouderen is er dan, als speciale aanbieding, een busdagtocht voor f 39,95 met tot slot een kopje koffie naar keuze, waarvan men met een theemuts of elektrische deken thuiskomt, als je niet op je qui-vive bent.

In de jaren '50 was Nederland nog een scheepvaartnatie van betekenis en werd de vloot toen met succes draaiende gehouden door de "Zilveren" generatie van nu.

Een zeer bekende vaarclub was de KJCPL met enige, in die tijd zeer beroemde schepen. De Harer Majesteit Ruys, Boissevain en Tegelberg.

Deze schepen waren geheel betaald uit de opbrengsten van de winst gemaakt op koloniaal geteelde tabak. Toen was roken nog gezond en had het Deli-blad een wereldfaam.

Na we eerst nu weten stond er achter iedere.klinknagel een vroegtijdig overleden longkanker patiënt en in die schepen zaten nog heel erg veel klinknagels.

Tegen het eind van het jaar kwam er, op de vloot, altijd een nieuwe lichting afgestudeerde scheepsofficieren uit ons verre thuisland. Zo ook aan boord van Harer Majesteit Ruys.

Dat was altijd weer een spannende tijd. U moet weten dat deze prille goudgegalonneerde verschijningen dan ook weer een nieuwe plaats in de scheepspikorde innamen.

Deze jonge vaaridealisten werden dan door de oude vaarrotten even wegwijs gemaakt in alle gevaren die hen te wachten stonden.

Een van de nieuwe aan boord tredende logistieke ambtenaren was Hendrik, niet dat hij zo braaf was maar het was gewoon zijn naam.

Het verantwoordelijkheidsbesef van de oude ervaren scheepsgarde was als het ware met de paplepel in gegeven, maar daar er aan boord over het algemeen gesproken weinig echte papliefhebbers waren werd daarvoor in de plaats als goede vervanger bier gebruikt.

In een van de scheepshuisjes werd Hendrik door de oude vaarrotten uitgebreid geïnformeerd over allerlei scheepsprocedures en rituelen die eventueel voor hem van belang zouden kunnen zijn.

Het door leed gelouterde gepokt en gemazelde oudere scheepscorps wist uit ervaring dat een van de meest traumatische belevingen voor nieuwkomers de maaltijd in de messroom was.

De meest exotische namen op de menukaart wekten volkomen onterecht de indruk dat het een weergaloos gastronomisch festijn betrof.

De nieuwkomers werden dan ook om mogelijke zielsschade en teleurstelling te voorkomen uitgebreid voorgelicht over de daadwerkelijke kwaliteit van het gebodene.

Vooral de misvatting, die bij vele aanstormende jonge technische scheepsofficieren, leefde dat de aardappel de basis van een bloemig product vormde, moest toegelicht worden.

Aan boord van een schip vormt de aardappel door zijn hoge graad van glazigheid het halffabrikaat voor de venster en raamindustrie.

Talentvolle glazeniers gebruiken dit materiaal maar al te graag om hun kunstuitingen gesubsidieerd tegen lage kosten vast te leggen

Verder werd zoals gebruikelijk de nieuwe nog onbereisde naïevelingen op het walgevaar in Japan gewezen, speciaal de Japanse dames kregen uitgebreid de aandacht bij de voorlichting van onze jonge vakbroeders.

Het is zinloos om hier in verdere details te treden.

Omdat de censuur hiervoor, met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid, geen ruimte biedt.

Hendrik was een fantastisch fijne collega in alle opzichten, hij was altijd gezellig, nooit chagrijnig en zijn grootste verdienste: hij was bijzonder naïef, ten minste die schijn heeft hij gedurende zijn varen altijd weten op te houden.

De Ruys zou deze reis tevens een dokbeurt in Yokohama ondergaan.

Dat betekende voor alle goudgegalonneerde vervoersambtenaren met de laagste salarisschalen weer ongekend hard schrooien.

Op weg naar Yokohama werd het laatste restje lading in Kobe gelost.

Hendrik maakte gelijk van de gelegenheid gebruik om de door zijn senior collega's gegeven adviezen aan de praktijk te toetsen.

De volgende ochtend in het scheepsschaftlokaal zat Hendrik al erg vroeg aan de dis en hij staarde gelukzalig, voor ons onbegrijpelijk met een Engels ontbijt van kippered herring, voor zich uit.

"Zo Hendrik", spraken zijn technische mentoren bij het binnentreden van de schaftruimte, "nogal veel plekken in je nek zeker last van muggen gehad?" Volgens Hendrik was het lijden geweest met al die muggen.

Bij de dokbeurt had iedere technische scheepsingenieur een bepaald takenpakket toebedacht gekregen van het technische scheepsmanagement.

Hendrik had als opdracht om de buitenboordafsluiters samen met het dokpersoneel te overhalen.

Het verdient enige toelichting: buiten de normale buitenboordkleppen zijn er ook de z.g. balafsluiters voor de afvoer van de toiletten.

Dat is een soort terugslagklep voorzien van een rubber bal, zodra er een golfzeetje naar binnen dreigt te slaan sloot de rubber bal de afvoer af en bleven de billetjes droog.

Doch techniek is niet geheel onfeilbaar, zelfs niet op Harer Majesteit Ruys, zodat enkele van deze balafsluiters defect waren en dientengevolge in dok gerepareerd dienden te worden.

Een van deze afsluiters behoorde tot het toilet van onze Chinese bemanning. Deze latrine was reeds enkele weken buiten gebruik gesteld, nadat onze Chinese medewerkers hadden begrepen dat een meter stront boven de bril meer dan voldoende was om tot een verantwoorde sluiting te beslissen.

S’ Morgens direct na het droogvallen werd als eerste met het buitenboord werk begonnen, een dokwerker verscheen met ladder in de machinekamer en begon op de ladder staande omzichtig en treiterend langzaam aan de aangewezen klep te werken.

Hendrik had nog weinig ervaring met het hem opgedragen takenpakket, maar hij had wel een gloeiende hekel aan lanterfanten.

Na het geklungel van de Japanse vakkracht enige tijd gadegeslagen te hebben werd hij toch echt ongeduldig, "you lazy bucker you come down below, me fix," sprak hij bijzonder vriendelijk doch opgewonden tegen zijn Aziatische medewerker.

Wij als wat wijzere oudere in rang gevorderde technische machinebedieners fronsten onze wenkbrauwen en deinsden terug voor zoveel blijkbaar niet te stoppen werklust van onze jongste machineloot.

Eenmaal boven aan de ladder beland, begon Hendrik driftig te sleutelen en een van de hoofd en beginregels van het sleutelen, nooit de moeren geheel los draaien, volledig negerend.

Ja, de Vlissingse opleiding van ingenieurs was niet meer wat hij geweest was. Het klepdeksel bleef en zat muurvast op de afsluiter, voor Hendrik genoeg om razend te worden, want dat was geen opschieten in zijn optiek. "You bucker bring me a hammer" sprak hij teder en voorkomend tot zijn Japanse sleutelfunctionaris.

Na het aanreiken van het slagwerktuig begon Hendrik hiermede doldriftig zijn frustraties weg te rammen en ja hoor het lukte wonder boven wonder, een meter of 10 goed belegen Mongolenstront stroomde van kop tot teen over een zich met de moed der wanhoop aan de ladder vastklampende Hendrik, het wat oudere technische publiek in een oneindig hoge onovertrefbare opgetogenheid vol vervoering genietend en smakelijk smullend van gelukzaligheid over zoveel niet te overtreffen leedvermaak.

J. A. Valijn