Nghe tiếng hát Phùng Văn Chiêu

nhớ những ngày cuối cùng của Biên Hoà.

Thiên Ân.

 

Lời ṭa soạn: Mùa Xuân năm 2000 (mùa Thu ở Nam Bán Cầu), qua trung gian của Trung Úy Bùi Xuân Đắc (Liên đoàn pḥng thủ - Không đoàn Yểm cứ Biên Ḥa - SĐ3KQ) hiện đang định cư tại tiểu bang Queensland, Úc Đại lợi. Ṭa soạn Lư Tưởng Úc Châu đă nhận được một CD "Những t́nh khúc kỷ niệm" của Đại Tá Phùng Văn Chiêu, nguyên Không đoàn trưởng Không Đoàn Yểm Cứ Biên Ḥa, hiện định cư tại Hoa Kỳ gởi tặng.

            B́a 1 của CD là h́nh chụp Thiếu Tướng Vơ Xuân Lành, Tư lệnh phó KQ, đang trao gắn huy chương cho Đại Tá Chiêu. B́a 2 là những ḍng tâm t́nh của Đại Tá:

            71 tuổi đời

            29 năm quân ngũ

            25 mùa Xuân xa xứ

            V́ vận mệnh đất nước, tất cả những ǵ tạo dựng trong đời binh nghiệp đều đă mất. Nhưng tôi không nuối tiếc v́ Thượng Đế c̣n thương cho tôi có nhiều thâm t́nh vô giá, an ủi, sưởi ấm cuộc đời đơn côi để vượt qua mọi thử thách trên xứ lạ quê người.

            Đó là t́nh chiến hữu, đồng hương, gia đ́nh bé nhỏ và họ hàng thân yêu, mhất là những cố nhân, tri kỷ đă một thời tưởng vọng nay gặp lại tuy t́nh cảm phôi pha nhưng nghiă cũ vẫn c̣n măi măi.

            Để cảm tạ những chân t́nh, tôi xin gởi giọng hát vượt thời gian của tuổi xế chiều đến các thân bằng quyến thuộc qua những t́nh khúc đầy kỷ niệm, những nhạc khúc bất hủ từ nhiều năm qua âm vang, một thời đă yêu, một đời để nhớ.

            Mùa Xuân 2000

            Phùng Văn Chiêu

 

            Để đáp lại "tiếng hát thâm t́nh" đó. Lư Tưởng Úc Châu xin gởi tới niên trưởng nói riêng, và tất cả những người không quân "yểm cứ" nói chung, bài viết sau đây của Thiên Ân. Một bài viết về buồn vui của những người không quân "ở dưới đất", kèm theo đoạn phim về những ngày cuối cùng của Căn Cứ Không Quân Biên Ḥa, với những người lính "yểm cứ" và "kỹ thuật" ở lại phi trường cho đến giờ thứ 25!

 

Lư Tưởng Úc Châu.

 

***

            Danh từ "Không Quân", dù ttrong ngôn ngữ của ta hay của Tây, cũng đều có nghiă là "lực lượng quân sự trên không" (Airforce, Armée de l'Air). Nhưng trên thực tế, chỉ có chưa đến một phần mười trong tổng số quân nhân của không quân là biết...bay. Thí dụ: vào thời gian quân số lên cao nhất (đầu năm 1973), Không Quân VNCH có 64.147 người th́ chỉ có vài ngàn là nhân viên phi hành.

            Vậy mà hễ nói tới không quân, người ta chỉ nhắc tới mấy cha pilot, hễ viết về không quân, người ta chỉ ca tụng lực lượng phi hành. Tức là có sự phân biệt kỳ thị giữa "chim" đi mây về gió và "chim" nằm ĺ một chỗ. Một bên là "phượng hoàng", một bên là "chim cánh cụt" (penguin)!.

            Nếu tôi nhớ không lầm th́ trước năm 1975, trên tạp chí Lư Tưởng của Bộ Tư Lệnh Không Quân ta, từ đầu mùa đến cuối mùa, bên cạnh hàng trăm, hàng ngàn bài viết bốc thơm mấy cha pilot, mấy chàng xạ thủ phi hành, th́ chỉ có vài bài viết để ủi an mấy chàng phi đạo. hoặc mấy ông thợ sửa máy bay ở Công Xưởng Không Quân (sau này gọi là Bộ Chỉ Huy và Tiếp Vận Không Quân). Riêng lực lượng "yểm cứ" th́ h́nh như chưa bao giờ được hân hạnh lên mặt báo cả!.

            Nói về hai chữ "yểm cứ", chắc chắn phải có những ông pilot Việt Nam Cộng Ḥa không hề biết rằng trong Không Quân ta có những không đoàn (wing) gọi là Không Đoàn Yểm Cứ (Air base wing). Tôi dám viết như thế v́ có chứng cớ đàng hoàng:

            Cuống "Flying Dragons" (Phi Long) của tác giả Robert C. Mikesh, cho tới nay vẫn được coi là cuốn sách viết công phu và đầy đủ nhất về Không Quân VNCH (Mikesh nguyên là pilot quan sát bay O-2A, và là sĩ quan liên lạc không quân ở Việt Nam trước năm 1975, hiện là trưởng toán thuyết minh tại Viện Bảo Tàng Hàng Không & Không Gian Quốc Gia ở Washington DC, USA).

            Đầy đủ tới mức không thiếu một phù hiệu (insignia) nào của các đơn vị trong Không Lực VNCH. Thế nhưng phía dưới phù hiệu của Không Đoàn Yểm Cứ Pleiku - con chim Bồ Nông (pelican) với hai ngành dương liễu phía dưới và hai mẫu tự PK ở phía trên - tác giả đă cả gan chú thích: Anti-aircraft (Pḥng Không)!

            Cũng cần nói thêm rằng là khi viết cuốn sách này, tác giả đă phỏng vấn, tham khảo hàng trăm cựu sĩ quan trong Không LựcVNCH, từ cấp tướng như các ông Nguyễn Cao Kỳ, Nguyễn Ngọc Oánh (TTHLKQ), Nguyễn Hữu Tần (SĐ4KQ) xuống tới cấp  Đại úy, Trung úy. Và có lẽ một vị trong số này, khi được tác giả hỏi về lai lịch của phù hiệu này, thấy hai mẫu tự "PK" liền suy diễn đó là viết tắt của hai chữ... Pḥng Không!. Không quân th́ phải có... pḥng không. Có lư quá đi chớ!!!.

            Xin lạy các Bố! Phù hiệu có con chim Bồ Nông với hai mẫu tự viết tắt chính là phù hiệu của các Không Đoàn Yểm Cứ trong Không Lực VNCH và những chữ viết tắt thuộc các đơn vị PK: Pleiku - ĐN: Đà Nẵng - NT: Nha Trang - BH: Biên Ḥa - TSN: Tân Sơn Nhất v..v..

            Giải thích như các Bố (PK: pḥng không), các ông cựu Không Đoàn Trưởng Yểm Cứ mà đọc được sẽ buồn 5 phút!

            Cũng giống như nỗi buồn của các NT Nguyễn Ngọc Oánh, Từ Văn Bê, Vũ Văn Ước khi thấy ai đó viết trên internet rằng Không Quân VNCH có 6 đại đơn vị là các Sư Đoàn 1, 2, 3, 4 ,5 và 6 Không Quân!.

            Một cách chính xác nhất, theo sơ đồ tổ chức cuối cùng, Không Quân VNCH có tới 9 đại đơn vị cấp sư đoàn hoặc tương đương, đó là 6 sư đoàn không quân đă nhắc tới ở trên và 3 đơn vị biệt lập: Trung Tâm Huấn Luyện Không Quân (ATC: Air Training Centre, chỉ huy trưởng Chuẩn tướng Nguyễn Ngọc Oánh) - Bộ Chỉ Huy và Tiếp Vận Không Quân (ALC: Air Logistics Command, chỉ huy trưởng Chuẩn Tướng Từ Văn Bê) - Bộ Chỉ Huy Hành Quân Không Quân (AOC: Air Operations Command, chỉ huy trưởng Đại Tá Vũ Văn Ước).

            Tôi không phải dân "Tổng Quản Trị" nhưng t́nh cờ biết được khi tham dự buổi thao dợt Ngày Không Lực 1-7-1973, tổ chức tại Tân Sơn Nhất. Trước ngày lễ mấy ngày, các ông tư lệnh, chỉ huy trưởng các đơn vị phải cử người về để thay ḿnh tập dợt, sau đó mới về "dợt lại" cho ông xếp lớn. Tôi được đóng vai ông Từ Văn Bê.

            Trong buổi lễ này, tới phần tuyên dương các đơn vị, 6 ông tư lệnh Sư Đoàn và 3 ông chỉ huy trưởng từ khán đài đi xuống (có một ông đếm nhịp đàng hoàng), đứng thành một hàng ngang trước mặt Trung Tướng Trần Văn Minh, bên cạnh mỗi ông là lá cờ của đơn vị ḿnh (9 là cờ có kích thước bằng nhau).

 

            Trở lại với các Không Đoàn Yểm Cứ, có thể nói nhiệm vụ tổng quát là giúp cho người không quân được "an cư" trước khi "lạc nghiệp". Lo chỗ ăn, chỗ ở, lo điện nước, lo đường xá, lo quản trị hành chánh, lo lương lậu, lo pḥng thủ căn cứ... toàn là những việc "không tên", đám dân bay đă không biết ơn c̣n đem ḷng... thù ghét. Ghét từ ông Không đoàn trưởng xuống tới chàng quân cảnh gác cổng phi trường!

            Nguyên nhân có lẽ cũng chỉ v́ mấy cha quân cảnh gác cổng. Quân cảnh Không Quân ở Biên Ḥa có tiếng là "hắc ám" số 2 (Tân Sơn Nhất số 1). Có người nói nguyên nhân sâu xa là do Cố Chuẩn tướng Lưu Kim Cương. Ngày ông c̣n ở Biên Ḥa mang lon Trung Tá, tóc hớt đúng tiêu chuẩn quân trường, sáng sáng đích thân ra đứng ngoài cổng, thấy chàng quan, chú lính nào tóc đài hơn ḿnh là "dớt" liền tại chỗ. V́ thế quân cảnh cũng bắt chước "hắc ám" theo. Sau này ông về làm Tư  Lệnh Không Đoàn 33, quân cảnh TSN mới "qua mặt' quân cảnh Biên Ḥa.

            Nhưng xét cho kỹ th́ dù không có ông Lưu Kim Cương, dù quân cảnh Không Quân ở Biên Ḥa, ở Tân Sơn Nhất có dễ dăi th́ cũng vẫn bị ghét như thường. Đó là một cái ǵ rất tự nhiên, người dân ghét cảnh sát ra sao th́ người lính cũng ghét quân cảnh như thế. (Có khi c̣n ghét hơn, bởi v́ đôi khi người ta c̣n gọi cảnh sát là "bạn dân" chứ nào có ai gọi quân cảnh là "bạn lính"!).

            Mà Đoàn Quân Cảnh th́ thuộc Liên Đoàn Pḥng Thủ, nằm trong Không Đoàn Yểm Cứ cho nên quân cảnh bị ghét th́ ông Liên đoàn trưởng, ông Không đoàn trưởng cũng bị ghét lây. Tôi được hân hạnh biết 4 ông Không đoàn trưởng Yểm Cứ - Đỗ Trang Phúc ở Nha Trang - Vơ Quế, Phạm Bá Mạo ở Pleiku - Phùng Văn Chiêu ở Biên Ḥa, th́ thấy không có ông nào được quan, lính không quân "thương" cả. Trong khi công tâm mà nhận xét trong 4 ông, chỉ có ông Đỗ Trang Phúc là hơi hơi...khó tính, 3 ông c̣n lại hiền như...bụt!.

            Lấy thí dụ ông Phùng Văn Chiêu, khoảng năm 1966, khi người viết c̣n là sinh viên, ở trọ nhà tên bạn trong cư xá Hàng Không Dân Sự. Cư xá này lại nằm trong lănh thổ Yếu khu TSN, cho nên khi làm thẻ thông hành phải vào tŕnh diện ông chỉ huy trưởng hồi đó là Thiếu Tá Phùng Văn Chiêu. Sinh viên mà thấy ông Thiếu Tá râu ria đă đủ "rét" rồi, huống chi ông c̣n trợn mắt hỏi:

            -Bộ chú em là Việt cộng vô nằm vùng hả?...

            Sau này đi lính không quân, khi đổi về Biên Ḥa có nhiều bạn bè thân bên yểm cứ, được dịp tiếp xúc mới biết ông Chiêu hiền khô và có máu văn nghệ cùng ḿnh.

 

            Làm "yểm cứ" là chấp nhận "trăm dâu đổ đầu tằm". C̣n nhớ có lần phái đoàn Bộ Tư Lệnh KQ tới căn cứ Biên Hoà để thanh tra SĐ3KQ của ông Huỳnh Bá Tính và Bộ Chỉ Huy Kỹ Thuật & Tiếp Vận KQ của ông Từ Văn Bê. Buổi chiều giải tŕnh tại câu lạc bộ Bửu Long, Trung Tướng Trần Văn Minh, vị tư lệnh nổi tiếng ăn nói thẳng thừng, đă phê b́nh t́nh trạng vệ sinh ttrong căn cứ như sau:

            -Tới Biên Hoà, khỏi cần ḍm mấy tấm bảng ghi không đoàn này, pḥng sở nọ là của ai, mà chỉ cần thấy chỗ nào sạch sẽ là biết của bên Bộ Chỉ Huy, chỗ nào dơ dáy là của bên Sư Đoàn!

            Nghe ông Minh cồ phán, Chuẩn tướng Từ Văn Bê không dám cười, Chuẩn tướng Huỳnh Bá Tính th́ cười gượng và đưa mắt liếc... ông không đoàn trưởng yểm cứ "thân yêu" của ḿnh: Đại tá Phùng Văn Chiêu!

            Kế cũng bất công thật!

            Rồi tới vụ Trung tướng Phạm Quốc Thuần, Tư Lệnh Quân Đoàn III, ra "chiến dịch" hốt lính không quân sáng sáng tụ tập hai bên đường Trịnh Hoài Đức (phiá ngoài cổng phi trường) mà không chịu chào kính khi thấy xe mang cờ 3 sao của ông chạy ngang qua (trên đường đến Bộ Tư Lệnh QĐ). Mỗi ngày, hàng trăm lính không quân bị quân trấn Biên Hoà hốt, đem về cho ngồi ngoài bờ sông Đồng Nai ... ngắm cảnh!.

            Không có lính kỹ thuật th́ lấy ai sửa máy bay, không có lính phi đạo th́ làm sao pilot có tàu. Thế là "yểm cứ" lănh thêm nhiệm vụ mới: ca bài ca con cá với ông quân trấn trưởng để lănh lính không quân về...

            Để rồi tới những ngày cuối cùng của Biên Hoà, người "yểm cứ" cũng là những người cuối cùng rời bỏ căn cứ...

           

            Khoảng một tuần lễ trước ngày 30 tháng 4, v́ khu gia binh bị VC pháo kích thường xuyên, tôi đưa vợ con về Sàig̣n. Thứ Bảy 26/4, tôi ở lại Biên Hoà v́ sáng ngày hôm sau, tôi sẽ trực BCH/KT&TV/KQ. Dù bị pháo kích nhiều, t́nh h́nh ra vẻ vẫn chưa có ǵ đáng ngại. Buổi chiều thứ bảy, tôi vẫn c̣n thấy những chiếc Skyraider cất cánh từ Biên Hoà đi đánh VC ở Trảng Bom, Gầu Dây, hoặc diệt các ổ pháo 130 ly ở phía Bắc phi trường.

            Qua ngày Chủ Nhật 27/4, VC bỗng gia tăng cường độ pháo kích vào phi trường, phần lớn là đại bác 130 ly (sau này được biết từ sáng đến khuya Chủ Nhật, chúng đă pháo tổng cộng khoảng 1600-1700 trái vào phi trường và Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn).

            Phi trường gần như bị tê liệt.

            Càng về khuya, VC càng pháo dữ dội. Khoảng hơn 10 giờ đêm, nghe tiếng trực thăng bên KĐ43CT bắt đầu cất cánh, tôi biết giờ này K., một thằng bạn thân của tôi từ ngày c̣n đi học, đang nôn nóng đợi tôi theo lời dặn ḍ khi hai thằng gặp nhau hôm thứ bảy. Nhưng nh́n những hạ sĩ quan và lính trực, nghĩ tới mấy chục khóa sinh (học định nghiệp) đang ứng chiến phía ngoài, nhớ tới những quân nhân trong đơn vị bị thương v́ đạn pháo kích đang nằm hấp hối ở bệnh xá tôi không đủ can đảm bỏ đi.

            Mười một giờ đêm, tiếng trực thăng xa dần...

            Sáng thứ hai 28/4, VC bớt pháo kích rồi ngưng hẳn. Có lẽ chúng biết các phi cơ đă bay đi hết, tức là phi trường không c̣n lực lượng tác chiến nữa, bắn chi cho phí đạn!

            Sĩ quan trực ngày Thứ Hai không đến đơn vị, tôi phải tiếp tục nhiệm vụ. Những quân nhân đă về Sàig̣n vào cuối tuần trước, giờ đây đều có lư do chính đáng để không trở lại Biên Ḥa: du lích VC đă xuất hiện tại một số vị trí dọc theo xa lộ Đại Hàn, đi ngang có thể bị phục kích bắn sẻ, cho nên tốt hơn hết là chạy thẳng vào Tân Sơn Nhất tŕnh diện Bộ Tư Lệnh.

            Khoảng 10 giờ sáng, một vị tướng của Bộ Tư Lệnh (Chuẩn tướng Đặng Đ́nh Linh, nếu tôi nhớ không lầm) đáp xuống T.O.C. của SĐ3KQ họp với hai tướng Huỳnh Bá Tính và Từ Văn Bê và các vị chỉ huy cao cấp. Sau buổi họp, Chuẩn tướng Từ Văn Bê trở về BCH-KT&TV-KQ cho triệu tập các đơn vị trưởng, trưởng pḥng, trưởng khối và sĩ quan trực, ông cho biết Bộ Tư Lệnh ra lệnh di tản căn cứ Biên Ḥa (bằng trực thăng Chinook) về Tân Sơn Nhất và có thể từ đó sẽ về Cần Thơ. Dĩ nhiên trước khi đi phải đốt phá thành b́nh địa, không để lại một thứ ǵ địch có thể xử dụng.

            (Sau này tôi được biết sở dĩ Biên Hoà về Sài g̣n chỉ có 25 cây số mà không di tản bằng đường bộ, là v́ lúc đó Trung Tướng Nguyễn Văn Toàn, Tư Lệnh Quân Đoàn III không cho phép Không Quân Biên Ḥa di tản).

            Địa điểm Chinook đáp là sân đậu phi cơ trước hangar B (khu Tây). Sĩ quan cấp dưới, hạ sĩ quan và binh sĩ ra đó trước, sĩ quan cao cấp nhất ở lại phần sở, sau khi đốt mới được đi. Để Chinook có thể chở người tới mức tối đa, các quân nhân không được mang theo bất cứ thứ ǵ ngoài nón sắt, khẩu súng và hai cấp số đạn. Ưu tiên di tản như sau: Pḥng An Ninh Quân Đội, Pḥng Tài Chánh, Pḥng Tổng Quản Trị ( v́ hồ sơ cần mang đi trước); kế tiếp là lính kỹ thuật và sau cùng mới tới Liên Đoàn Pḥng Thủ.

            V́ nhiều sĩ quan cao cấp trong đó có ông Trung Tá Trưởng Khối Chiến Tranh Chính Trị của tôi bị "kẹt" ở Tân Sơn Nhất nên tôi được trao trách nhiệm Khối CTCT và các pḥng sở tham mưu tại Bộ chỉ huy.

            Khoảng 3 giờ chiều, sau khi cho người xuống Đoàn Quân Xa lấy một can xăng 20 lít, tôi nói Thiếu Úy T. đưa anh em ra địa điểm di tản, c̣n tôi ở lại với Chuẩn Tướng Từ Văn Bê.

            Khoảng 4 giờ chiều (hoặc 4 giờ rưỡi, tôi không nhớ chính xác), Ông Bê nói tôi chuẩn bị đốt  building Bộ Chỉ Huy. Tôi lấy xăng rưới, bắt đầu từ pḥng làm việc của ông ở trên lầu, dọc theo hàng lang rồi xuống cầu thang. Tôi và ông bước ra cửa. Người lính của Đoàn Pḥng Vệ có nhiệm vụ gác Bộ Chỉ Huy đưa tay chào lần cuối cùng!

            Chuẩn Tướng Từ Văn Bê quay lại nh́n cái building to đẹp nhất căn cứ KQ Biên Ḥa (do KQ Mỹ bàn giao lại) rồi chửi thề nho nhỏ (lần đầu tiên trong 3 năm ở Biên Ḥa tôi thấy ông chửi thề):

            -Mẹ mấy thằng Huê Kỳ, xây cho cố vào rồi bây giờ đốt!

            Rồi tôi được lệnh châm lửa. Ông Bê lái xe chở tôi  chạy ngang Trung Tâm Quản Trị Vật Liệu ở gần đó. Trung Tá Nguyễn Kim Cương, chỉ huy trưởng đợi sẵn, liền châm lửa đốt Pḥng Điện Toán, kế tiếp là Đoàn Động Cơ Phản Lực, Liên Đoàn Vũ Khí & Điện Tử và tất cả các cơ sở khu Đông, chỉ trừ dàn thử động cơ phản lực (Test cell) ở tận cuối phi đạo phía Đông (ssau này các quân nhân KQ bị VC bắt vào dọn dẹp phi trường đă cho tôi biết Test Cell vẫn c̣n nguyên vẹn).

            Đốt xong khu Đông, tôi và Chuẩn Tướng Bê sang khu Tây. Tới chỗ tập họp của binh sĩ, tôi xuống xe. Thú thực tôi xuống xe mà đầu óc không suy nghĩ ǵ cả. Tôi không một thoáng phân vân giữa việc xin đi theo ông Bê (ông và Chuẩn Tướng Huỳng Bà Tính có trực thăng chờ sẵn) và việc ở lại với anh em binh sĩ. Tôi coi việc ở lại là một cái ǵ đương nhiên, thế thôi!...

            Sau khi Chinook đáp được vài đợt, th́ đùng một cái ai đốt kho bom!

            Thế là những tiếng nổ long trời lở đất nối tiếp nhau, miểng bom chài (như cây đinh có đuôi năm cánh) văng rào rào xuống phi đạo, rới lộp cộp trên nón sắt của mọi người. Các quân nhân trách nhiệm các hangar thấy thế cũng vội vă đốt cơ sở, khói lửa càng thêm mịt mù. Trước t́nh thế đó, Chinook đáp rất khó khăn, từng chiếc, từng chiếc... và cuối cùng, khi màn đêm chuẩn bị buông xuống, chỉ c̣n lại đoàn người tuyệt vọng ngồi trên phi đạo!

            Tới đây, v́ là người đầu tiên châm lửa đốt Căn Cứ KQ Biên Ḥa, tôi nhận thấy có đôi lời phân bày trước dư luận trong KQ Biên Ḥa cho rằng: Ngày ấy Chuẩn Tướng Huỳnh Bá Tính đă trách cứ Chuẩn Tướng Từ Văn Bê về việc ra lệnh đốt quá sớm khiến binh sĩ bị rối loạn tinh thần, đưa dến t́nh trạng hỗn loạn và v́ thế cuộc di tản bằng trực thăng Chinook đă bị bỏ dở làm cho cả ngàn quân nhân thuộc 2 đơn vị: SĐ3KQ và BCH/KT&TV/KQ bị kẹt lại!

            Tôi hoàn toàn không đồng ư (với dư luận đó).

            Thứ nhất, "cơ sở" của BCH/KT&TV/KQ là hàng trăm kho vật liệu. là các trung tâm điện  toán, trung tâm quy chuẩn là các hangar tổng kiểm, bảo tŕ phi cơ, với biết bao máy móc điện tử... ở rải rác từ khu Đông sang khu Tây, không đốt sớm th́ không thể Đ-T HẾT. Chuẩn Tướng Bê đốt sớm có lẽ v́ muốn đích thân chứng khiến tất cả đă được đốt, trước khi mọi người rời bỏ căn cứ (tôi gần gũi, biết tính ông Bê kỹ lưỡng nên đoán vậy thôi, chứ từ sau 30/4/75, tôi chưa hề được gặp lại ông).

            Thứ hai, lúc ban đầu bên BCH đốt cơ sở khu Đông, tức là cách xa địa điểm di tản (khu Tây) cả mấy cây số , binh sĩ cùng lắm cũng chỉ nh́n thấy chút khói thôi. Nếu họ mất tinh thần th́ mất v́ thiếu vắng cấp chỉ huy trực tiếp nhiều hơn là v́ thấy căn cứ bị đốt. (Riêng binh sĩ của BCH/KT&TV/KQ, tôi nhận thấy họ b́nh tĩnh và nghe lệnh các sĩ quan cho tới giờ phút chót).

            Cho nên, nếu có trách th́ phải trách người ra lệnh cho nổ kho bom quá sớm (hoặc ra chỉ thị không rơ ràng), cũng như trách Bộ Tư Lệnh KQ đă không có đủ Chinook để di tản binh sĩ. Bởi v́ theo nhận xét của tôi, dù kho bom không nổ sớm, với nhịp độ đáp thưa thớt của Chinook, tới tối cũng không thể nào di tản hết cả ngàn quân nhân c̣n kẹt lại.

            Cuối cùng, không thể không quy trách một phần cho tên phi công nội tuyến Nguyễn Thành Trung, kẻ đă hướng dẫn A-37 về oanh tạc phi trường Tân Sơn Nhất vào buổi chiều hôm đó. Bởi v́ nếu Tân SơnNhất không bị ăn bom của y và đồng bọn, rất có thể Chinook vẫn tiếp tục bay xuống Biên Ḥa để di tản

            Phần tôi, sau này cứ tự an ủi: "bị kẹt" có khi lại là may mắn, về TSN biết đâu lại chết v́ bom của tên nội tuyến ấy, hoặc v́ đạn pháo kích của Việt cộng!

 

            Khoảng 7 giờ tối căn cứ Biên Ḥa hoàn toàn mất liên lạc với Bộ Tư Lệnh KQ, phi trường bị ch́m trong bóng tối v́ nhà máy điện đă bị đốt. Phía SĐ3KQ, vị sĩ quan cao cấp nhất đă quyết định dẫn lính về Sàig̣n bằng đường bộ, phía BCH/KT&TV/KQ, sĩ quan cao cấp nhất là Thiếu Tá Nhữ Văn Phúc, Liên Đoàn Trưởng Vũ Khí & Điện Tử (có thời giữ quyền Trưởng Khối CTCT); ông nói với tôi:

-           Vợ con Moa c̣n kẹt lại bên Cù Lao, không biết giờ này ra sao. Moa phải về. Thôi, Toa ở lại nhé!

            Lúc đó, t́nh h́nh đă hỗn loạn. Lớp th́ Cảnh Sát Dă Chiến vào giữ phi trường theo lệnh của Quân Đoàn, lớp th́ đám người "thừa nước đục thả câu" vào "hôi của" trong khu gia binh, lớp th́ binh sĩ tự động tan hàng... Tôi quyết định đưa số anh em bên BCH/KT&TV/KQ c̣n ở lại với tôi về Sàig̣n bằng đường bộ. Nhưng v́ quân số ít, lại không có khả năng "tác chiến" như lính pḥng thủ, tôi đi ra ngă ba Tam Hiệp rồi theo xa lộ cũ chứ không dám sử dụng xa lộ Đại Hàn v́ sợ bị VC tấn công.

            Tới cầu Đồng Nai th́ bị lính Dù chặn lại: lệnh Trung tướng Tư Lệnh Quân Đoàn III, không một quân nhân nào được phép qua cầu (hướng về Sàig̣n). Tôi liền dẫn anh em vào Công Ty Đường Việt Nam trong khu kỹ nghệ Biên Ḥa để ngũ đỡ. Nhưng nào có ngủ được, 130 ly của địch từ Trảng Bom bắn tới suốt đêm.

            Sáng ra mới biết ḿnh may mắn, nhiều quân nhân của các đơn vị khác chạy về trú gần đó, cũng như đồng bào ngủ dọc theo xa lộ bị chết, bị thương khá nhiều.

            Tôi c̣n đang phân vân chưa biết đi đâu th́ một số anh em Không Quân từ Biên Ḥa chạy lên cho biết "Không Quân đă trở lại phi trường!". Lính Dù đă cương quyết không cho qua cầu th́ dù trong ḷng bán tín bán nghi tôi cũng đành trở lại Biên Ḥa xem sao. Về đến nơi, quả thật có thấy lính Không Quân đang chạy tới chạy lui trong phi trường, nhưng toàn là lính..."pḥng thủ"!

            Th́ ra đêm qua, vị sĩ quan chỉ huy bên SĐ3KQ đă không đưa đoàn người về Sàig̣n (có lẽ sợ không an toàn) mà cho ngủ lại ở sân banh. Tôi hỏi ông bây giờ ḿnh tính sao, ổng nói chờ lệnh bên Quân Đoàn di tản, ḿnh đi theo.

            Buồn t́nh, tôi nói anh em xuống đoàn quân xa đổ xăng cho đầy xe và các b́nh can sơ-cua (phước đức ông bà, đêm hôm qua người ta quên không đốt cây xăng!) rồi đi ṿng ṿng xem những chỗ đă đốt chiều hôm trước.

            Với tư cách là tư lệnh, là chỉ huy trưởng, chắc chắn Chuẩn Tướng Huỳnh Bá Tính, Từ Văn Bê đă vô cùng đau ḷng khi ra lệnh đốt phi trường vào chiều ngày hôm trước, nhưng dù sao hai ông cũng đă không bị quay trở lại để nh́n "đống tro tàn". Chỉ có tôi và những người quay trở lại căn cứ vào sáng 29/4/1975 mới trải qua những giây phút trống vắng lạ kỳ, với tâm trạng bi ai khôn tả trước cảnh điêu tàn ấy!

            Khoảng gần trưa, bên Quân Đoàn cho lệnh di tản. Trên đường về Sàig̣n theo xa lộ cũ đoàn quân xa màu xanh của Không Quân tản mác dần trong rừng xe của các quân binh chủng. Tới Ngă Tư Hàng Xanh, hầu hết xe Không Quân đều quẹo về hướng Bà Chiểu để vào TSN, riêng tôi v́ muốn gặp lại vợ con, gia đ́nh trước khi có quyết định nên chạy thẳng vào cầu Phan Thanh Giản. Chàng Thiếu Uư trẻ và các binh sĩ dưới quyền tôi cũng có cùng tâm trạng nên đều đồng ư theo tôi. Trước khi chia tay nhau ở ngă tư Phan Thanh Giản - Pasteur, chàng Thiếu úy hỏi:

            -Trung Úy, rồi ngày mai ḿnh đi đâu?

            Lúc đó, trong ḷng tôi vẫn c̣n hy vọng những ǵ Không Quân bàn tán trong mấy ngày qua có thể trở thành sự thật: Thiếu Tướng Nguyễn Cao Kỳ sẽ lănh đạo tử thủ vùng 4. tôi đáp:

            -Đừng vào TSN nữa, về thẳng CầnThơ!

            Tôi về tới nhà, mừng rỡ gặp lại vợ con, rồi quá mệt v́ mấy đêm liên tiếp không ngủ, tôi đánh một giấc cho tới sáng. Sáng sớm hôm sau, vợ tôi đánh thức tôi dậy để nghe ông Dương Văn Minh kêu gọi đầu hàng.

            Hai hôm sau, Cần Thơ mất.

 

            Hai mươi năm năm sau, giờ đây có lẽ ông Kỳ đă quên hẳn ư định "tử thủ" năm nào, nhưng riêng tôi, thỉnh thoảng ban đêm vẫn c̣n mơ ḿnh đang lái chiếc xe Scout màu xanh không quân của ông Từ Văn Bê trên đường về Cần Thơ.

            Như Niên trưởng Phùng Văn Chiêu đă viết: "v́ vận mệnh đất nước, tất cả.... đều đă mất", có tiếc nuối, có vọng tưởng cũng thế thôi. Nhưng bên cạnh đó, giữ được trong ḷng những ǵ mà "một thời đă yêu, một đời để nhớ" cũng là một thứ hạnh phúc của phần đời c̣n lại. Và cũng giống như niên trưởng, cũng giống như bất cứ người Không Quân VNCH nào c̣n hănh diện v́ màu cờ sắc áo năm xưa, "yêu" đó, "nhớ" đó, với tôi chính là cuộc sống, là t́nh người, là truyền thống của quân chủng Không Quân - trong đó phượng hoàng sát cánh cùng chim bồ nông, hải âu chung bầy với chim cánh cụt.

 

Thiên Ân

Melbourne - tháng 11/2000